ประโยค

 

ประโยคที่ใช้ในการสื่อสารแบ่งเป็น 6 ชนิด

 

1. ประโยคบอกเล่า เป็นประโยคบอกว่า ใคร ทำอะไร ที่ไหน อย่างไร เป็นการ

แจ้งเรื่องราว บอกข่าวต่างๆ เช่น

Ø ตาของข้าพเจ้ามีอาชีพทำไร่ทำนา

Ø เมื่อช่างปั้นหม้อเสร็จก็นำไปแกะสลักลวดลาย และนำไปอบในเตาเผา

Ø มีดาราคนหนึ่งยิงตัวตายในลิฟต์ ตำรวจสันนิษฐานว่าเป็นการฆาตกรรม

 

2. ประโยคปฏิเสธ เป็นประโยคมีใจตรงข้ามกับประโยคบอกเล่า อันความไม่ตอบสนองต่อผู้ถาม มักใช้คำว่า ไม่ ไม่ได้ ไม่ใช่ มิได้ ประกอบในประโยค

Ø ผมไม่ได้ขโมยยางลบเขาไปนะ

Ø เธอไม่สามารถมากินข้าวกับผมได้

Ø ตาของผมเป็นนักธุรกิจ ไม่ใช่นักการเมือง

 

3.ประโยคคำถาม เป็นประโยคที่ใจความ มักแสดงคำถามอยู่หน้าหรือหลังประโยค มี 2ชนิด

ประโยคคำถามที่ต้องการคำตอบ มักใช้คำว่า อะไร ใด ไหน เมื่อไร อย่างไร เหตุใด เท่าใด อยู่หน้าหรือท้ายประโยคก็ได้ เช่น

Ø ใครเป็นคนทำกับข้าวไว้ให้

Ø วันนี้กินอะไร

Ø เราจะไปเชียงใหม่โดยการเดินทางแบบใด

ประโยคคำถามที่ไม่ต้องการคำตอบรับ หรือปฏิเสธ มักมีคำว่า หรือ หรือไม่ ไหม

ท้ายประโยค เช่น

Ø ยางลบก้อนนี้ของคุณหรือ

Ø คุณไปกินข้าวกับผมได้หรือไม่

 

4.ประโยคคำสั่ง เป็นประโยคบอกให้ทำหรือไม่ให้ทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง มักจะละประธานไว้

ประโยคจะมี 2 ลักษณะ คือ

ประโยคสั่งให้ทำ มักใช้กริยาขึ้นต้นประโยค จะใช้คำว่า จง

แต่หากมีประธานขึ้นต้นจะมีคำว่า ซิ นะ หน่อย ต่อท้ายประโยค เช่น

Ø จงนั่งเร็วๆหน่อย

Ø เธอพูดดีๆนะ

Ø จงทำตามที่เธอสั่ง

 

ประโยคห้าม หรือสั่งไม่ให้ทำ มักละประธาน และใช้คำว่า อย่า ห้าม ขึ้นต้นประโยค เช่น

Ø อย่าเดินลัดสนาม

Ø ห้ามทิ้งขยะลงชักโครก

Ø ห้ามจับปลาฤดูวางไข่

 

 

5. ประโยคแสดงความต้องการ เป็นประโยคที่มีใจความแสดงความต้องการ อยากได้ อยากมี อยากเป็น มักมีความว่า ต้องการ ปรารถนา ประสงค์ อยู่ในประโยค เช่น

Ø ฉันปรารถนาที่จะบินได้เหมือนนก

Ø เเม่ต้องการให้ฉันเป็นเด็กดี

Ø พ่อประสงค์ให้ฉันเรียนต่อในมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

 

 

6.ประโยคขอร้อง ชักชวน และอนุญาต เป็นประโยคมีใจความขอร้อง ชักชวน หรืออนุญาต อาจละประธานไว้ มักมีความว่า ซิ หน่อย นะ น่า อยู่ท้ายประโยค และมีความว่า โปรด กรุณา ช่วย วาน อยู่หน้าประโยค เช่น

Ø โปรดอย่าส่งเสียงดังในห้องสมุด

Ø เราออกไปเดินเล่นงานกาชาดกันดีกว่านะ

Ø เธอเข้าไปเถอะนะ

 

 


โดย : นาง นางมนัสนันท์ เหิรอดิศัย, โรงเรียนวัดนาคนิมิตร, วันที่ 26 เมษายน 2545