คาร์โบไฮเดรต

คาร์โบไฮเดรต ประเภทของคาร์โบไฮเดรต น้ำตาลโมเลกุลเดี่ยว ( monosaccharide ) น้ำตาลโมเลกุลเดี่ยวมี C 3 – 7 อะตอม สูตรโมเลกุล C6H12O6             1.1น้ำตาลกลูโคสหรือเดกซ์โครส ( Glucose or Dextrose ) พบมากในองุ่น จึงมักเรียกน้ำตาลองุ่น เป็นสารอาหารหลักในการสลายให้พลังงานแก่สิ่งมีชีวิต สลายเป็นพลังงานได้รวดเร็วจึงเหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการพลังงานรีบด่วน เช่น นักกีฬา และดุดซึม ได้ง่ายจึงเหมาะต่อผู้เจ็บป่วยและผักฟื้น เป็นน้ำตาลที่มีมากที่สุดในธรรมชาติ เป็นองค์ประกอบของมอลโทส ซูโครส และแลกโทส 1.2 น้ำตาลกาแลกโทศ ( Galactose ) ไม่ค่อยพบเป็นน้ำตาลอิสระเดี่ยวๆ แต่เป็นองค์ประกอบของน้ำตาลแลกโทสและวุ้น ( agar ) มีสูตรโครงสร้างคล้ายน้ำตาลกลูโคสมากที่สุด 1.3 น้ำตาลฟรังโทส ( Fructose ) พบมากในน้ำผึ้ง โดยในน้ำผึ้งมีน้ำตาลฟรังโทสเป็นองค์ประกอบถึง 40 % และพบมากในผลไม้ที่มีรสหวาน เช่น มะม่วงสุก เป็นน้ำตาลที่หวานที่สุดมักผสมในลูกกวาด เป็นตัวให้พลังงานแก่อสุจิ

2.โอลิโกแซคคาไรต์ ( Oligosaccharide ) ประกอบขึ้นจากน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยว 2 – 10 โมเลกุล สูตรโมเลกุล C12H22O11 2.1 น้ำตาลโมเลกุลคู่ (disaccharide) เป็นน้ำตาลที่เกิดจากน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยว 2 โมเลกุลมารวมตัวกันทางเคมี ตัวอย่างของน้ำตาลโมเลกุลคู่ ได้แก่ น้ำตาลมอลโทส ( maltose = C12 H22O11 ) เกิดจากน้ำตาลกลูโคส 2 โมเลกุล รวมกัน พบในข้าวมอลท์และได้จากการย่อยแป้ง น้ำตาลซูโครส ( Sucrose = C12H22O11 ) เกิดจากน้ำตาลกลูโคสกับฟรักโทสรวมกัน พบมากในน้ำอ้อยและหัวบีทจึงใช้ผลิตน้ำตาลทราย น้ำตาลแลกโทส (Lactose = C12H22O11) เกิดจากน้ำตาลกลูโคสกับน้ำตาลกาแลกโทสรวมกัน พบมากในน้ำนม ปัสสาวะหญิงมีครรภ์ น้ำตาลเซลโลไบโอส (Cellobiose = C12H22O11) ประกอบด้วยน้ำตาลกลูโคส 2 โมเลกุล ได้จากการย่อยเซลลูโลสโดยจูลินทรีย์โดยใช้เอนไซม์เซลลูเลส ( cellulase ) แต่การย่อยไม่สมบูรณ์ C6H12O6 + C6H12O6 Ô C12H22O11 + H2O กลูโคส + กลูโคส Ô มอลโทส + น้ำ ( หรือ เซลโลไบโอส ) กลูโคส + ฟรังโทส Ô ซูโครส + น้ำ กลูโคส + กาแลกโทส Ô แลกโทส + น้ำ 2.2 ไตรแซคคาไรต์ ( Trisaccharide ) ประกอบขึ้นจากน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยว 3 โมเลกุล เช่น น้ำตาลแรฟฟิโนส ( raffinose )ซึ่งประกอบขึ้นจากกลูโคส , กาแลกโทส และ ฟรังโทส อย่างละ 1 โมเลกุล 3.คาร์โบไฮเดรตโมเลกุลใหญ่ ( Polysaccharide ) เป็นคาร์โบไฮเดรตที่ประกอบขึ้นจากน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยวมากกว่า 10 โมเลกุลขึ้นไปจนถึงหลาย ๆ ร้อยโมเลกุลรวมตัวกันด้วยพันธะไกล โคซิดิก กลายเป็นโมเลกุลขนาดใหญ่ ( Polymer ) ซึ่งคาร์โบไฮเดรตโมเลกุลใหญ่เป็นคาร์โบไฮเดรตที่พบมากที่สุดในธรรมชาติ สูตรโมเลกุล (C6H10O5) n ( n = จำนวนโมเลกุลของน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยว ) ประเภทของคาร์โบไฮเดรตโมเลกุลใหญ่จำแนกตามหน้าที่เป็น 2 ประเภท คือ 3.1 โพลีแซคคาไรต์สะสม ( Storage Polysaccharide ) เป็นคาร์โบไฮเดรตโมเลกุลใหญ่ที่ทำหน้าที่เป็นอาหารของสิ่งมีชีวิต ได้แก่ แป้ง ( starch ) และอินูลิน ( inulin ) สำหรับในพืช และ ไกลโคเจน ( glycogen ) สำหรับในสัตว์ แป้ง และไกลโคเจน ( ไกลโคเจน เป็นแป้งสะสมมากในตับ สามารถเปลี่ยนเป็นกลูโคสยามขาดแคลน ) ต่างมีกลูโคสเป็นองค์ประกอบ ขนาดโมเลกุล ไกลโคเจน > แป้ง การแตกกิ่งก้านของโมเลกุล ไกลโคเจน > แป้ง อินูลิน ประกอบขึ้นจากน้ำตาลฟรักโตส พบในพลับพลึงและรากเหง้า  3.2โพลีแซคคาไรต์โครงสร้าง ( Structural Ploysaccharide ) เป็นโครงสร้างของสิ่งมีชีวิต เช่น เซลลูโลส ( Cellulose ) วุ้น ( agar ) และไคติน ( Chitin ) เซลลูโลส ( Cellulose ) ประกอบขึ้นจากกลูโคส 300 – 15,000 โมเลกุล ขนาดโมเลกุลใหญ่กว่าแป้ง แต่เล็กกว่าไกลโคเจน เป็นสารอินทรีย์ที่มีปริมาณมากที่สุดในธรรมชาติ โครงสร้างโมเลกุลไม่แตกกิ่งก้านสาขา ความสำคัญ เป็นองค์ประกอบของผนังเซลล์ วุ้น ( agar ) สกัดได้จากผนังเซลล์ของสาหร่ายสีแดง ใช้เพาะเลี้ยงจูลินทรีย์ ไคติน ( Chitin ) เป็นองค์ประกอบของโครงร่างแข็งภายนอก ของแมลงหรือ เช่น กุ้ง ปู นอกจากนี้ยังพบในผนังเซลล์ของเห็ด รา ยีสต์</TABLE< body></TABLE< body>

ที่มา : http://www.school.net.th/library/snet5/topic8/carbo.html

---

โดย : เด็กหญิง ณัฐวดี มนต์อ่อน, โรงเรียนพนัสพิทยาคาร, วันที่ 7 กันยายน 2546