อาณาจักรพืช

คลิกเพื่อเพิ่ม

อาณาจักรพืช

หลักเกณฑ์ที่ใช้ในการพิจารณาให้อยู่ในอาณาจักรพืช

1.     สามารถสร้างอาหารเองได้ เพราะมีคลอโรฟิลล์

2.     เคลื่อนที่ไม่ได้ แต่เคลื่อนไหวได้

3.     มีการดำรงชีวิตแบบผู้ผลิต

4.     สามารถเปลี่ยนพลังงานแสงเป็นพลังงานเคมีได้

5.     เซลล์ มีผนังเซลล์

6.     มีการตอบสนองต่อสิ่งเร้าช้า เพราะไม่มีระบบประสาท

7.     เซลล์เป็นแบบ Eukaryotic cell ( มีเยื่อหุ้มนิวเคลียส )

เราสามารถจำแนกสิ่งมีชีวิตในอาณาจักรพืชออกเป็น 8 ดิวิชั่น ดังนี้

1.     ดิวิชั่นไบรโอไฟตา ( Bryophyta )

  • เป็นพืชดิวิชั่นเดียวที่จัดว่าเป็น พืชไม่มีท่อลำเลียง ( Non – vascular plant )
  • ไม่มีราก ลำต้น ใบ ที่แท้จริงจะมีส่วนทำหน้าที่คล้ายราก ลำต้น ใบ

ราก เรียกว่า Rhizoid (ไรซอย) ยึดเกาะ, ดูดอาหาร

ลำต้น เรียกว่า Caulidium (คัวลิเดียม)

ใบ เรียกว่า Phyllidium (ฟิลลิเดียม) สังเคราะห์แสง

  • เป็นพืชที่ชอบความชื้นสูง ต้นเตี้ยคล้ายสาหร่าย
  • วงจรชีวิตเป็นแบบสลับมี 2 ช่วง คือ

แกมีโตไฟต์ คือช่วงชีวิตของพืชที่มีส่วนคล้ายราก ลำต้น ใบ มีอวัยวะสร้างเซลล์สืบพันธุ์เพศผู้ เรียกว่า Anterridium และมีอวัยวะสร้างเซลล์สืบพันธุ์เพศเมีย เรียกว่า Archegomiun

สปอร์โรไฟต์ คือช่วงชีวิตที่เซลล์สืบพันธุ์เพศผู้ผสมกับเซลล์สืบพันธุ์เพศเมีย เกิดการงอกเจิญเป็นต้นสปอร์โรไฟต์จะอยู่บนแกมีโตไฟต์ ปลายของสปอร์โรไฟต์มีอับสปอร์ทำหน้าที่สร้างสปอร์

ตัวอย่าง ได้แก่ มอส , ลิเวอร์เวิร์ต , ฮอร์นเวิร์ต

 

 

 

1.     ดิวิชั่นไซโลไฟตา ( Psilophyta )

  • เป็นพืชที่มีท่อลำเลียง แต่มีวิวัฒนาการต่ำสุด , ไม่มีใบ
  • ไม่มีรากและใบที่แท้จริงแต่มีใบเกล็ดเล็ก ๆ ตามข้อ
  • มีลำต้นที่แท้จริงมีสีเขียวขนาดเล็กเป็นเหลี่ยมแตกกิ่งเป็นคู่
  • มีวงชีวิต 2 ช่วงคือ

แกมีโตไฟต์ มีลำต้นขนาดเล็กอยู่ใต้ดิน ไม่มีสีเขียว มีไรซอย มีอวัยวะสืบพันธุ์เพศผู้และเพศเมียเมื่อมีการผสมพันธุ์แล้วเจริญเป็นสปอร์โรไฟต์ แกมีโตไฟต์จะสลายไป

สปอร์โรไฟต์ มีลำต้นขนาดเล็กตั้งตรงเหนือพื้นดิน มีสีเขียว ไม่มีใบหรือใบเป็นเกล็ดเล็ก ๆ มีอับสปอร์ที่บริเวณกิ่ง เรียกว่า สปอร์แรงเจียม (Sporangium)

ตัวอย่าง หวายทะนอย หรือ ไซโลตัม

1.     ดิวิชั่นไลโคไฟตา ( Lycophyta )

  • มีราก ใบ ลำต้นที่แท้จริง
  • บางชนิดมีลำต้นตั้งตรงหรือเลื้อยตามพื้นดิน มีลำต้นใต้ดิน เรียกว่า Phizoid
  • ใบมีขนาดเล็ก เรียงซ้อนกันเรียกว่า Porophill ทำหน้าที่ห่อหุ้มรองรับสปอร์ส่วนปลายยอดจะมีลักษณะเป็นเกล็ดเล็กๆ เรียงซ้อนกันเรียกว่า Strobilus

ทำหน้าที่สร้างสปอร์

    • เมกะสปอร์แรงเจียม ( เพศเมีย )
    • ไมโครสปอร์แรงเจียม (เพศผู้ )

ตัวอย่าง พวก Lycopodium ได้แก่ ช้องนางคลี่ สามร้อยยอด

พวก Selaginella ได้แก่ ต้นตีนตุ๊กแต ,พ่อค้าตีเมีย ,หญ้าร้องไห้ ,เฟือยนก

1.     ดิวิชั่นสฟีโนไฟตา ( Sphenophyta )

  • มีราก ลำต้น ใบที่แท้จริง
  • ลำต้นขนาดเล็ก มีสีเขียว ต่อกันเป็นข้อและปล้องชัดเจน
  • ใบไม่มีสีเขียวแต่มีลักษณะคล้ายเกล็ดแตกออกรอบๆข้อ
  • ปลายลำต้นที่เจริญเต็มที่ จะมีกลุ่มที่ทำหน้าที่สร้างสปอร์เรียกว่า Strobilus
  • รากเจริญจากข้อของลำต้นใต้ดิน
  • ช่วงชีวิตที่เด่นคือ สปอร์โรไฟต์

ตัวอย่าง ( Equiselum ) หญ้าถอดปล้อง , สนหางม้า , หญ้าหูหนวก , หญ้าเหงือก

1.     ดิวิชั่นเทอโรไฟตา ( Pterophyta )

  • มีราก ลำต้น ใบที่แท้จริง
  • ใบมีขนาดใหญ่เป็นใบเดี่ยวหรือใบประกอบ ใบอ่อนจะม้วนจากปลายใบมายังโคนเป็นวง
  • ระยะสปอร์โรไฟต์ จะมีกลุ่มอับสปอร์อยู่ใต้ท้องใบเรียกว่า Sorus
  • ระยะแกมีโตไฟต์ จะมีลักษณะเป็นแผ่นสีเขียวบางๆ คล้ายรูปหัวใจเรียกว่า Prothallus

ตัวอย่าง พวกเฟิร์น ผักกูด ย่านลิเภา ผักแว่น ชายผ้าสีดา

1.     ดิวิชั่นโคนิเฟอโรไฟตา ( Coniferophyta )

  • มีราก ลำต้น ใบที่แท้จริง
  • ใบมีขนาดเล็กเป็นใบเดี่ยว มีลักษณะเป็นรูปเข็ม
  • ลำต้นสูงใหญ่ แตกกิ่งก้านสาขา มีเนื้อไม้มาก
  • เป็นพวกแรกที่อาศัยลมในการผสมพันธุ์
  • บริเวณปลายกิ่งจะมี Cone หรือ Strobilus เป็นแผ่นแข็งสีน้ำตาลเรียงซ้อนกันแน่น ( เพศเมีย )
  • มีเมล็ดใช้สำหรับสืบพันธุ์ เมล็ดไม่มีรังไข่ห่อหุ้มจะติดอยู่กับส่วน Strobilus
  • ช่วงชีวิตที่เด่นคือ สปอร์โรไฟต์ ( อาศัยเพศ )

ตัวอย่าง สนสองใบ , สนสามใบ

1.     ดิวิชั่นไซแคโดไฟตา ( Cycadophyta )

  • มีราก ลำต้น ใบที่แท้จริง
  • ลำต้นเตี้ย มีขนาดใหญ่
  • ใบเป็นใบประกอบ มีขนาดใหญ่คล้ายใบมะพร้าวแต่เป็นกระจุกที่ส่วนยอด
  • มีเมล็ดใช้ในการสืบพันธุ์มี Cone เมล็ดไม่มีผนังรังไข่ห่อหุ้มเหมือนพืชพวกสน

งอกได้ทันทีไม่ต้องฟักตัว

ตัวอย่าง ต้นปรง

 

 

 

1.     ดิวิชั่นแอนโทไฟตา ( Anthophyta )

  • มีวิวัฒนาการสูงที่สุดในพวกพืชมีท่อลำเลียง
  • มีราก ลำต้น ใบที่แท้จริง
  • มีระบบลำเลียงเจริญดี มีท่อลำเลียงน้ำ ( Xylem ) และท่อลำเลียงอาหาร (Phloem)
  • มีดอกเป็นอวัยวะสืบพันธุ์ เมล็ดมีรังไข่ห่อหุ้ม
  • การปฏิสนธิ เป็นแบบซ้อน Double Fertilization การปฏิสนธิ 2 ครั้ง

ตัวอย่าง พืชมีดอก แยกได้ออกเป็น พืชใบเลี้ยงคู่และพืชใบเลี้ยงเดี่ยว

พืชใบเลี้ยงคู่

พืชใบเลี้ยงเดี่ยว

1.     มีใบเลี้ยง 2 ใบ

2.     เส้นใบเป็นแบบร่างแห

3.     ใบเลี้ยงชูเหนือพื้นดิน

4.     ระบบรากแก้ว

5.     ระบบท่อลำเลียงเป็นวงรอบข้อ

6.     กลีบเลี้ยง กลีบดอกเกสรตัวผู้ 4-5

7.     รากจะมีท่อลำเลียงน้ำและท่อลำเลียงอาหาร 4 แฉก

8.     มี Cambium และมีการเจริญทางด้านข้าง

1. มีใบเลี้ยง 1 ใบ

2. เส้นใบเรียงแบบขนาน

3. ใบเลี้ยงไม่ชูเหนือพื้นดิน

4. ระบบรากฝอย

5. ระบบท่อลำเลียงกระจัดกระจาย

6. กลีบเลี้ยง กลีบดอกเกสรตัวผู้ 3

7. รากจะมีท่อลำเลียงน้ำและท่อลำเลียงอาหารมากกว่า 4 แฉก

8. ไม่มี Cambium และไม่มีการเจริญทางด้านข้าง

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ข้อความ

 

 


โดย : นางสาว ธนรัตน์ ทีฆพงศ์, โรงเรียนพนัสพิทยาคาร, วันที่ 19 กันยายน 2545

อาณาจักรพืช (Kingdom Plantae)

   พืชเป็นสิ่งมีชีวิตที่มีกำเนิดขึ้นมาแล้วไม่ต่ำกว่า 400 ล้านปี มีหลักฐานหลายอย่างที่ทำให้เชื่อว่าพืชมีวิวัฒนาการมาจากสาหร่ายสีเขียว กลุ่ม Charophytes โดยมีการปรับตัวจากสภาพที่เคยอยู่ในน้ำขึ้นมาอยู่บนบก ด้วยการสร้างคุณสมบัติต่าง ๆ ที่เหมาะสมขึ้นมา เช่น มีการสร้างคิวติน (cutin) ขึ้นมาปกคลุมผิวของลำต้นและใบเรียกว่า คิวทิเคิล ( cuticle) เพื่อป้องกันการสูญเสียน้ำ และการเกิด สโทมาตา (stomata) เพื่อทำหน้าที่ระบายน้ำและแลกเปลี่ยนก๊าซ เป็นต้น

 

 

อาณาจักรพืชและการลำเลียง

ภายในอาณาจักรพืชมีสิ่งมีชีวิตที่จัดจำแนกได้หลายกลุ่มดังนี้

สาหร่าย (Algae)

สาหร่ายเป็นพืชที่มีโครงสร้างง่ายๆไม่มีลำต้น รากหรือใบ สาหร่ายขึ้นในบริเวณที่ชื้นหรือแฉะมากๆ ตัวยอ่างของสาหร่ายคือ วัชพืชที่อยู่ในทะเลและวัชพืชตามสระน้ำ

 

เห็ดรา (Fungi)

เห็ดรา(Fungi) ไม่เหมือนพืชชนิดอื่น คือไม่มีสีเขียว และไม่สามารถสร้างอาหารได้เอง ด้วยเหตุนี้มันจึงต้องกินอาหารที่ตายแล้ว หรือและสัตว์ที่เน่าเปื่อย เห็ดราส่วนใหญ่จะสร้าง เส้นใยขนาดเล็กเรียกว่า ไฮฟา ตัวอย่างเห็ดรา คือ จำพวกเห็ดและรา